29 Ιουν 2008

Μια ενδιαφέρουσα ιδέα από την Ευρώπη!

τεχνολογική εφαρμογή για την αξιοποίηση της ενέργειας των κυμάτων

Εισαγωγή

Την ώρα που στην Ελλάδα ένα πρώην κόμμα της ευρωπαϊκής αριστεράς (που παλαιότερα ευτυχώς ψήφισε τη Συνθήκη που ουσιαστικά δημιούργησε την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη του Μάαστριχτ) και νυν κόμμα της νεο-λαϊκιστικής ευρωσκεπτικιστικής αριστεράς καλούσε σε δημοψήφισμα για να καταψηφιστεί (άκουσον άκουσον!) η Συνθήκη της Λισαβόνας, μια ενδιαφέρουσα ιδέα μας ήρθε από το χώρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και συγκεκριμένα από την κοινοβουλευτική ομάδα των Πρασίνων.

Οι Πράσινοι λοιπόν πρότειναν να δημιουργηθεί μια νέα Ευρωπαϊκή Συνθήκη (κατά το πολύ επιτυχημένο ιστορικό παράδειγμα της δεκαετίας του 50 της "Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα" (ΕΚΑΧ)) για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η προώθηση αυτού του project για μια νέα διακυβερνητική Συνθήκη που θα ίδρυε την "Ευρωπαϊκή Κοινότητα για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειες" αναμένεται να αποτελέσει αιχμή του δόρατος της προεκλογικής καμπάνιας του κόμματος των Πρασίνων πανευρωπαϊκά! Έχει ενδιαφέρον να δούμε γιατί έκαναν αυτή την πρόταση οι Πράσινοι και τι επιπτώσεις θα είχε κάτι τέτοιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πριν από όλα όμως αισθάνομαι την ανάγκη να πω λίγα λόγια για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και για το ευρωπαϊκό σχέδιο αναφορικά με την προώθησή τους.

Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Καταρχάς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θεωρούνται όσες υπάρχουν άφθονες στο φυσικό περιβάλλον και μετά την αξιοποίησή τους για παραγωγή ενέργειας μπορούν να ανανεωθούν, κάτι που δε συμβαίνει με τις ορυκτές πηγές ενέργειας όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Η λίστα με τις γνωστότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την ηλιακή, την αιολική, τη γεωθερμική, την παλίρροια και τα κύματα. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες ανάλογα με το που μπορούν να χρησιμοποιηθούν, δηλαδή ανάλογα με τις επιμέρους πρακτικές εφαρμογές τους. Η πρώτη κατηγορία αφορά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή θέρμανσης και ψύξης τόσο για οικιακή όσο και για βιομηχανική χρήση, η δεύτερη αφορά σε εκείνες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η τρίτη κατηγορία στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως καύσιμη ύλη για μεταφορές.

...ο ήλιος ο "πράσινος"!

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλοντας να δεσμευτεί απέναντι στους πολίτες της και ταυτόχρονα να δεσμεύσει τα κράτη-Μέλη της ότι όντως θα προωθήσουν αποτελεσματικά την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών στην παραγωγή ενέργειας υιοθέτησε ένα αρκετά φιλόδοξο στόχο: μέχρι το 2020 το 20% της κατανάλωσης στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να καλύπτεται από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ταυτόχρονα στον ίδιο χρονικό ορίζοντα και όσον αφορά τον τομέα των μεταφορών τα κράτη-Μέλη αναλαμβάνουν την υποχρέωση τα βιοκαύσιμα να κατέχουν τουλάχιστον το 10% του μεριδίου των καύσιμων υλών στην επικράτειά τους. Οι δύο παραπάνω ποσοτικοί στόχοι θεωρούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως επαρκείς προκειμένου να ανταποκριθεί στο γενικότερο στόχο που η ίδια η Ένωση έχει θέσει, να περιοριστούν δηλαδή κατά 20% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990 οι εκπομπές αερίων που συνεισφέρουν αρνητικά στο «φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Υπέρ της Συνθήκης για την "Ευρωπαϊκή Κοινότητα για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας"
Η απορία που ίσως δημιουργηθεί σε κάποιους στο άκουσμα της ιδέας για μια νέα Συνθήκη για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι γιατί χρειάζεται κάτι τέτοιο, δηλαδή γιατί το υπάρχον σχέδιο-ποσοτικός στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για 20% της κατανάλωσης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως το 2020 δεν είναι επαρκές.

Εκτός από τα αρκετά προβληματικά σημεία του υπάρχοντος σχεδίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με κύριες εστίες διαφωνιών την προώθηση των βιοκαυσίμων (περισσότερα για τα βιοκαύσιμα εδώ) και την υπερβολική έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εις βάρος της ενεργειακής αποδοτικότητας των βιομηχανιών (που θα μπορούσαν να εκσυγχρονίσουν τον εξοπλισμό τους ωστέ να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας αντί να τον αντικαταστήσουν επενδύοντας στις πιο ακριβές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας [2]) το μεγαλύτερο πρόβλημά του σχεδίου εδράζεται στο εξής: δεν υπάρχει ολοκληρώμενο πλαίσιο δράσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το πως θα αυξήσουμε, πως θα επενδύσουμε, πως θα αξιοποιήσουμε καλύτερα τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας! Αυτό που υπάρχει είναι μια δέσμευση των κρατών μελών γύρω από ένα ποσοτικό στόχο!

Και συγνώμη, φίλες και φίλοι, αλλά όταν ακούω ότι επαφίεται στα κράτη-Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεχωριστά να καταστρώσουν δράση για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, I cannot help it but think of Souflias! Βάλε το Σουφλιά και το τσιμεντο-Υ(ΠΕ)ΧΩΔΕ του να σου καταστρώσουν σχέδιο για το πως θα προχωρήσουμε ως το 2020 αναφορικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και είναι μαθηματικά βέβαιο ότι δε θα γίνει τίποτα!

Αντίθετα, η ιδέα του Ευρωπαϊκού Κόμματος των Πρασίνων για ξεχωριστή διακυβερνητική Συνθήκη (που φαντάζομαι ότι όσα Κράτη Μέλη το επιθυμούν θα την υπογράφουν) για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (της βρήκαν ήδη και όνομα, θα τη λένε ERENE!) θα συνέβαλε καθοριστικά στην αποτελεσματική και συντονισμένη προώθηση των εναλλακτικών πηγών ενέργειας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς θα ενίσχυε την έρευνα σε διακρατικό επίπεδο (μέσω συμφωνίας για χρηματοδότηση της) και θα βοηθούσε στη διάδοση των νέων τεχνολογικών εφαρμογών!

Εύχομαι να πετύχει αυτό το project, να τύχει καταρχάς της προσοχής των Ευρωπαίων πολιτών στην πορεία προς τις Ευρωεκλογές και να υιοθετηθεί τελικά από τους Ευρωπαίους ηγέτες. Επειδή όμως δεν είμαι σίγουρος καθόλου ως προς το τελευταίο (μην ξεχνάτε ότι η Δεξιά κυβερνά την Ευρώπη) ακόμα κι αν αποτύχει το project ίσως συμβάλει στην αλλαγή κατεύθυνσης της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την αποφασιστική προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεδομένης της ανεπάρκειας πολλών κρατών μελών της Ένωσης!

Επίσης ελπίζω το αδερφάκι των Πρασίνων στην Ελλάδα να το κάνει σημαία του το θέμα στις Ευρωεκλογές και εύχομαι (γιατί όχι;) και το ΠΑΣΟΚ να το σκεφτεί θετικά! Αξίζει τέλος να διαβάσετε το πολύ σύντομο κείμενο που παρουσιάζει αυτή την ιδέα εδώ.


1. Περισσότερα για την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας βλ. την αντίστοιχη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εδώ

2. Βλ. το άρθρο του Luypaert Jochen με τίτλο "EU should favour energy efficiency over renewables, says industry" αναρτημένο στην ηλεκτρονική εφημερίδα EUobserver (http://euobserver.com) στις 26.11.2007. Επίσης το άρθρο της Renata Goldirova με τίτλο "Europe is turning green, but there may be costs" αναρτημένο επίσης στον EUobserver στις 19.05.2008.