Η νομική ερμηνεία του αρθρου 32 του Συντάγματος από το Δ. Τσάτσο
Σε συνέντευξή του στην Καθημερινή της Κυριακής 19 Ιουλίου 2009 ο έγκριτος συνταγματολόγος Δημήτρης Τσάτσος (και καθηγητής του Ευάγγελου Βενιζέλου) σχολίασε αρνητικά την επαναλαμβανόμενη εδώ και μήνες κρυστάλλινη θέση του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ να προκαλέσει πρόωρες εκλογές επ' ευκαιρία της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Είπε, συγκεκριμένα, ο κος Τσάτος ότι με το να καταψηφίζει το ΠΑΣΟΚ (και τα άλλα κόμματα της αριστεράς, θα προσέθετα) στις τρεις ψηφοφορίες της Βουλής τον νυν Πρόεδρο της Δημοκρατίας που σκοπεύει να ψηφίσει το ίδιο μετά από εκλογές, "μια σοβαρή ρύθμιση του Συντάγματος γίνεται ερμηνευτικός περίγελος, καθώς περιφρονείται εξόφθαλμα το βαθύτερο νόημά της" (το πλήρες κείμενο της τοποθέτησης του κύριου Τσάτσου εδώ)
Στην πραγματικότητα η νομική ερμηνεία της διαδικασίας που περιγράφει το άρθρο 32 του Συντάγματος της Ελλάδας από το Δημήτρη Τσάτσο επικεντρώνει στο ότι οι πρόωρες εκλογές στην περίπτωση της ασυμφωνίας σε ένα πρόσωπο προβλέπονται για να λυθεί η ασυμφωνία σε αυτό το πρόσωπο και όχι για κανένα άλλο λόγο, όπως πχ. να αλλάξει κυβέρνηση. Συνεπώς, πάντα κατά το συνταγματολόγο και πρώην ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, η επίκληση λόγων για την προκήρυξη πρόωρων εκλογών άλλων από το πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας συνιστά καταστρατήγηση του Συντάγματος και ειδικά όταν το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αντίρρηση καμμία για το πρόσωπο του νέου ΠτΔ που θα αναδειχθεί μετά από τις εκλογές.
Εθνικό συμφέρον, Δημοκρατία και ρόλος της Αντιπολίτευσης
Αισθάνομαι την ανάγκη να αναρτήσω τη νομική (και πολιτική) άποψή μου επί του θέματος, όχι γιατί καταλαβαίνω κάτι κι εγώ από τα νομικά (είχα και εγώ άλλωστε καθηγητή τον Κασσιμάτη όπως κι ο πρωθυπουργός μας και τα γραπτά του Τσάτσου μου είναι επίσης γνωστά), αλλά κυρίως γιατί διαφωνώ τελείως με την κατεύθυνση που έχει πάρει το θέμα και θεωρώ ότι η πρόκληση πρόωρων εκλογών από το ΠΑΣΟΚ το Μάρτη του 2010 (το αργότερο) ενόψει της προεδρικής εκλογής εκτός από απολύτως συνταγματική είναι και πολιτικά επιβεβλημένη! Η όποια υπαναχώρηση δε του ΠΑΣΟΚ στο θέμα θα ήταν επιζήμια τόσο για το ίδιο το κόμμα όσο και κυρίως για τη χώρα! Και εξηγούμαι πάραυτα...
Ρόλος των κομμάτων της αντιπολίτευσης, πόσο μάλλον της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είναι ο έλεγχος της κυβέρνησης. Στα πλαίσια αυτού του ελέγχου η αντιπολίτευση μπορεί να καταθέσει πρόταση δυσπιστίας που μπορεί να οδηγήσει στην καταψήφιση της κυβέρνησης, στην απώλεια της δεδηλωμένης και στην πρόκληση πρόωρων εκλογών. Αυτή η πίεση δηλαδή της κυβέρνησης και η προσπάθεια πρόκλησης πρόωρων εκλογών είναι απολύτως θεμιτή και προβλέπεται συνταγματικά. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι δεν συνδέεται η κατάθεση πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης με την ύπαρξη συγκεκριμένου λόγου.
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι στα πλαίσια της δημοκρατικής εναλλαγής των κομμάτων στην εξουσία το ΠΑΣΟΚ καλώς επιδιώκει την κατάκτηση της εξουσίας και καλώς οφείλει να επιδιώκει να εκδιώξει μέσω πρόκλησης εκλογών (τι πιο δημοκρατικό και συνταγματικά θεμιτό από τις ίδιες τις εκλογές άλλωστε!) μια παντελώς ανίκανη όπως περίτρανα έχει αποδειχθει τα τελευταία χρόνια κυβέρνηση! 'Αρα η πρόκληση πρόωρων εκλογών στα πλαίσια της διαδικασίας εκλογής ΠτΔ αποτελεί άλλη μια ευκαιρία για τα κόμματα της αντιπολίτευσης να προκαλέσουν το λαό να εκφραστεί για την κυβέρνηση και την πολιτική της συνολικότερα! Άλλωστε στις εκλογές που ακολουθούν την καταψηφιση ενός υποψηφίου ΠτΔ από τη Βουλή ο λαός δεν αποφασίζει μόνο για το πρόσωπο του ΠτΔ αλλά κυρίως αποφασίζει για την κυβέρνηση που θα κληθεί μετά τις εκλογές να τον κυβερνήσει. Το ίδιο ισχύει και όταν προκληθούν εκλογές με την επίκληση εθνικού λόγου όπως έγινε το 2007 (για την κατάρτιση προϋπολογισμού - μέγας εθνικός λόγος!), οι πολίτες δεν αποφάσισαν δηλαδή μόνο για το λόγο που επικαλέστηκε η τότε κυβέρνηση της ΝΔ αλλά συνολικότερα.
Συμπερασματικά, αν το ΠΑΣΟΚ πιστεύει ότι η παραμονή της κυβέρνησης αυτής κάνει κακό στον τόπο, αν το ΠΑΣΟΚ πιστεύει (όπως οφείλει κατά τη γνώμη μου να πιστεύει) ότι λόγοι προστασίας του εθνικού συμφέροντος επιτάσσουν την πρόκληση πρόωρων εκλογών έτσι ώστε να αποφασίσει ο λαός αν επιθυμεί την παραμονή αυτής της κυβέρνησης της ΝΔ στην εξουσία, τότε έχει χρέος να χρησιμοποιήσει κάθε ευκαιρία που του παρέχει το Σύνταγμα για να προκαλέσει πρόωρες εκλογές! Τόσο απλά, τόσο ξεκάθαρα!
Απορίες αντί υστερόγραφου
Απορία 1η: Μα καλά ο κος Δημήτρης Τσάτσος δεν ήταν που χρόνια τώρα διαφωνεί με τη δυνατότητα πρόωρης διάλυσης της Βουλής για την εκλογή ΠτΔ; Αυτός δεν ήταν που επιθυμούσε την αναθεώρηση του άρθρου 32 παρ. 4; Άρα τώρα δεν είναι λίγο παράλογο να εγκαλεί το ΠΑΣΟΚ για καταστρατήγηση του άρθρου 32; Με άλλα λόγια ο αξιοσέβαστος κύριος καθηγητής πρέπει να αποφασίσει είτε αν διαφωνεί με το περιεχόμενο του άρθρου είτε αν συμφωνεί με το περιεχόμενό του που το ΠΑΣΟΚ τάχα παρερμηνεύει ("ερμηνευτικός περίγελος"). Και τα δύο λίγο δύσκολο να ισχύουν!
Απορία 2η: Μα καλά τόσα χρόνια, από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, δε συζητούσαμε κάθε φορά που έφτανε η ώρα για προεδρική εκλογή, για τη δυνατότητα των κομμάτων της αντιπολίτευσης να προκαλέσουν εκλογές αρνούμενα τάχα να ψηφίσουν το πρόσωπο του υποψηφίου ΠτΔ που πρότεινε η συμπολίτευση; Αυτό δεν έκανε η ΝΔ του Έβερτ όταν ψηφιζόταν ο Στεφανόπουλος για πρώτη φορά; Τον καταψήφισε όχι γιατί διαφωνούσε με το πρόσωπό του αλλά γιατί ήθελε την πρόκληση πρόωρων εκλογών! Θα μας τρελάνει όλους τώρα ξαφνικά ο κύριος πρωθυπουργός;!
Σε συνέντευξή του στην Καθημερινή της Κυριακής 19 Ιουλίου 2009 ο έγκριτος συνταγματολόγος Δημήτρης Τσάτσος (και καθηγητής του Ευάγγελου Βενιζέλου) σχολίασε αρνητικά την επαναλαμβανόμενη εδώ και μήνες κρυστάλλινη θέση του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ να προκαλέσει πρόωρες εκλογές επ' ευκαιρία της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας. Είπε, συγκεκριμένα, ο κος Τσάτος ότι με το να καταψηφίζει το ΠΑΣΟΚ (και τα άλλα κόμματα της αριστεράς, θα προσέθετα) στις τρεις ψηφοφορίες της Βουλής τον νυν Πρόεδρο της Δημοκρατίας που σκοπεύει να ψηφίσει το ίδιο μετά από εκλογές, "μια σοβαρή ρύθμιση του Συντάγματος γίνεται ερμηνευτικός περίγελος, καθώς περιφρονείται εξόφθαλμα το βαθύτερο νόημά της" (το πλήρες κείμενο της τοποθέτησης του κύριου Τσάτσου εδώ)
Στην πραγματικότητα η νομική ερμηνεία της διαδικασίας που περιγράφει το άρθρο 32 του Συντάγματος της Ελλάδας από το Δημήτρη Τσάτσο επικεντρώνει στο ότι οι πρόωρες εκλογές στην περίπτωση της ασυμφωνίας σε ένα πρόσωπο προβλέπονται για να λυθεί η ασυμφωνία σε αυτό το πρόσωπο και όχι για κανένα άλλο λόγο, όπως πχ. να αλλάξει κυβέρνηση. Συνεπώς, πάντα κατά το συνταγματολόγο και πρώην ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, η επίκληση λόγων για την προκήρυξη πρόωρων εκλογών άλλων από το πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας συνιστά καταστρατήγηση του Συντάγματος και ειδικά όταν το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αντίρρηση καμμία για το πρόσωπο του νέου ΠτΔ που θα αναδειχθεί μετά από τις εκλογές.
Εθνικό συμφέρον, Δημοκρατία και ρόλος της Αντιπολίτευσης
Αισθάνομαι την ανάγκη να αναρτήσω τη νομική (και πολιτική) άποψή μου επί του θέματος, όχι γιατί καταλαβαίνω κάτι κι εγώ από τα νομικά (είχα και εγώ άλλωστε καθηγητή τον Κασσιμάτη όπως κι ο πρωθυπουργός μας και τα γραπτά του Τσάτσου μου είναι επίσης γνωστά), αλλά κυρίως γιατί διαφωνώ τελείως με την κατεύθυνση που έχει πάρει το θέμα και θεωρώ ότι η πρόκληση πρόωρων εκλογών από το ΠΑΣΟΚ το Μάρτη του 2010 (το αργότερο) ενόψει της προεδρικής εκλογής εκτός από απολύτως συνταγματική είναι και πολιτικά επιβεβλημένη! Η όποια υπαναχώρηση δε του ΠΑΣΟΚ στο θέμα θα ήταν επιζήμια τόσο για το ίδιο το κόμμα όσο και κυρίως για τη χώρα! Και εξηγούμαι πάραυτα...
Ρόλος των κομμάτων της αντιπολίτευσης, πόσο μάλλον της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είναι ο έλεγχος της κυβέρνησης. Στα πλαίσια αυτού του ελέγχου η αντιπολίτευση μπορεί να καταθέσει πρόταση δυσπιστίας που μπορεί να οδηγήσει στην καταψήφιση της κυβέρνησης, στην απώλεια της δεδηλωμένης και στην πρόκληση πρόωρων εκλογών. Αυτή η πίεση δηλαδή της κυβέρνησης και η προσπάθεια πρόκλησης πρόωρων εκλογών είναι απολύτως θεμιτή και προβλέπεται συνταγματικά. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι δεν συνδέεται η κατάθεση πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης με την ύπαρξη συγκεκριμένου λόγου.
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι στα πλαίσια της δημοκρατικής εναλλαγής των κομμάτων στην εξουσία το ΠΑΣΟΚ καλώς επιδιώκει την κατάκτηση της εξουσίας και καλώς οφείλει να επιδιώκει να εκδιώξει μέσω πρόκλησης εκλογών (τι πιο δημοκρατικό και συνταγματικά θεμιτό από τις ίδιες τις εκλογές άλλωστε!) μια παντελώς ανίκανη όπως περίτρανα έχει αποδειχθει τα τελευταία χρόνια κυβέρνηση! 'Αρα η πρόκληση πρόωρων εκλογών στα πλαίσια της διαδικασίας εκλογής ΠτΔ αποτελεί άλλη μια ευκαιρία για τα κόμματα της αντιπολίτευσης να προκαλέσουν το λαό να εκφραστεί για την κυβέρνηση και την πολιτική της συνολικότερα! Άλλωστε στις εκλογές που ακολουθούν την καταψηφιση ενός υποψηφίου ΠτΔ από τη Βουλή ο λαός δεν αποφασίζει μόνο για το πρόσωπο του ΠτΔ αλλά κυρίως αποφασίζει για την κυβέρνηση που θα κληθεί μετά τις εκλογές να τον κυβερνήσει. Το ίδιο ισχύει και όταν προκληθούν εκλογές με την επίκληση εθνικού λόγου όπως έγινε το 2007 (για την κατάρτιση προϋπολογισμού - μέγας εθνικός λόγος!), οι πολίτες δεν αποφάσισαν δηλαδή μόνο για το λόγο που επικαλέστηκε η τότε κυβέρνηση της ΝΔ αλλά συνολικότερα.
Συμπερασματικά, αν το ΠΑΣΟΚ πιστεύει ότι η παραμονή της κυβέρνησης αυτής κάνει κακό στον τόπο, αν το ΠΑΣΟΚ πιστεύει (όπως οφείλει κατά τη γνώμη μου να πιστεύει) ότι λόγοι προστασίας του εθνικού συμφέροντος επιτάσσουν την πρόκληση πρόωρων εκλογών έτσι ώστε να αποφασίσει ο λαός αν επιθυμεί την παραμονή αυτής της κυβέρνησης της ΝΔ στην εξουσία, τότε έχει χρέος να χρησιμοποιήσει κάθε ευκαιρία που του παρέχει το Σύνταγμα για να προκαλέσει πρόωρες εκλογές! Τόσο απλά, τόσο ξεκάθαρα!
Απορίες αντί υστερόγραφου
Απορία 1η: Μα καλά ο κος Δημήτρης Τσάτσος δεν ήταν που χρόνια τώρα διαφωνεί με τη δυνατότητα πρόωρης διάλυσης της Βουλής για την εκλογή ΠτΔ; Αυτός δεν ήταν που επιθυμούσε την αναθεώρηση του άρθρου 32 παρ. 4; Άρα τώρα δεν είναι λίγο παράλογο να εγκαλεί το ΠΑΣΟΚ για καταστρατήγηση του άρθρου 32; Με άλλα λόγια ο αξιοσέβαστος κύριος καθηγητής πρέπει να αποφασίσει είτε αν διαφωνεί με το περιεχόμενο του άρθρου είτε αν συμφωνεί με το περιεχόμενό του που το ΠΑΣΟΚ τάχα παρερμηνεύει ("ερμηνευτικός περίγελος"). Και τα δύο λίγο δύσκολο να ισχύουν!
Απορία 2η: Μα καλά τόσα χρόνια, από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, δε συζητούσαμε κάθε φορά που έφτανε η ώρα για προεδρική εκλογή, για τη δυνατότητα των κομμάτων της αντιπολίτευσης να προκαλέσουν εκλογές αρνούμενα τάχα να ψηφίσουν το πρόσωπο του υποψηφίου ΠτΔ που πρότεινε η συμπολίτευση; Αυτό δεν έκανε η ΝΔ του Έβερτ όταν ψηφιζόταν ο Στεφανόπουλος για πρώτη φορά; Τον καταψήφισε όχι γιατί διαφωνούσε με το πρόσωπό του αλλά γιατί ήθελε την πρόκληση πρόωρων εκλογών! Θα μας τρελάνει όλους τώρα ξαφνικά ο κύριος πρωθυπουργός;!











